Co to jest mikroplastik? Gdzie się znajduje i jak wpływa na nasze życie?

Przejedź niżej

Mikroplastik to temat modny, a zarazem dość tajemniczy. Dużo się o nim mówi, a jednocześnie naukowcy nadal nie znają odpowiedzi na wiele pytań. O co tak naprawdę chodzi z mikroplastikiem? Gdzie się znajduje? W jaki sposób wpływa na środowisko i na nasze zdrowie, i czy możemy coś z tym zrobić?

Co to jest mikroplastik?

Mikroplastik to maleńkie cząsteczki tworzyw sztucznych (syntetycznych polimerów), których wymiary nie przekraczają 5 mm. Najmniejsze z nich mogą być jednak mikroskopijne, niemożliwe do dostrzeżenia gołym okiem (jeśli są mniejsze niż 1 µm, mogą być określane innym mianem – nanoplastiku).

Skąd się bierze mikroplastik i nanoplastik? Niekiedy powstaje on jako efekt rozpadu plastikowych śmieci (opon, syntetycznych tkanin, odprysków farb), ale mogą to być też odpady z fabryk lub niewielkie fragmenty kosmetyków, np. peelingujących lub brokatowych. Mikroplastik może służyć jako substancja zagęszczająca niektórych kosmetyków, m.in. kremów przeciwsłonecznych, mydeł i past do zębów. Cząsteczki mikroplastiku wyławiane z wód w pobliżu obszarów zaludnionych obfitują zaś przede wszystkim w mikrowłókna z tekstyliów, czyli pochodzące z ubrań, ale też lin czy sieci. 1

Gdzie znajduje się mikroplastik?

Mikroplastik możemy znaleźć praktycznie wszędzie, i to dosłownie. Zanieczyszcza on całe środowisko, nawet miejsca, w których najmniej byśmy się go spodziewali, takich jak dziewicze wyspy, dna mórz i powierzchnie jezior, a także szczyty gór. Najbardziej jednak ucierpiały oceany, o których mówi się, że – paradoksalnie – toną w plastiku. Mikroplastik znajduje się w glebie, powietrzu, wodzie pitnej – zarówno tej z kranu, jak i butelkowanej 2, naukowcy znajdują go też w żywności czy nawet zwykłej herbacie zaparzanej z torebki. To sprawia, że nie jesteśmy w stanie się przed nim uchronić. Gdyby bowiem chodziło tylko o niektóre produkty, jak mleko, miód czy owoce morza, moglibyśmy próbować je wyeliminować ze swojej diety. W przypadku wody czy powietrza nie ma takiej możliwości.

Ile zatem plastiku po prostu zjadamy? Według niektórych szacunków w ciągu tygodnia może to być nawet ilość tworzyw, z której dałoby się wytworzyć kartę płatniczą (ok. 5 gramów) 3.

Infografika – czym jest mikroplastik?

Co to jest INCI?

Jeśli chcielibyśmy w możliwie największym stopniu wyeliminować mikroplastik ze swojego życia, w pierwszej kolejności należałoby przyjrzeć się codziennie używanym kosmetykom. Dlatego istotne jest, by umieć odczytywać INCI (International Nomenclature Cosmetic Ingredients), czyli po prostu skład produktu.

Warto wiedzieć, że w pierwszej kolejności wymieniane są te składniki, których jest objętościowo najwięcej. Jednak te substancje, których zawartość w produkcie nie przekracza 1%, mogą być wymienione w dowolnej kolejności. Ciekawostką jest też, że substancje zapachowe mogą być określone jako po prostu „parfum” i ich konkretny skład musi być ujawniony tylko wtedy, gdy zawierają alergeny w odpowiednio wysokim stężeniu.

Zazwyczaj znakomitą większość składu kosmetyków stanowią: woda, alkohole, kwasy tłuszczowe, oleje roślinne i mineralne, woski i emulgatory (substancje umożliwiające połączenie się wody z olejem). Do tego dodawane są konserwanty, barwniki, aromaty, filtry UV oraz najróżniejsze składniki aktywne, np. witaminy czy kwas hialuronowy. Według standardu INCI nazwy podawane są jako chemiczne określenia danych substancji w języku angielskim (wyjątkiem są nazwy roślin – podawane po łacinie).

Jak wytropić mikroplastik w kosmetykach?

Póki co w Polsce producenci kosmetyków nie mają obowiązku oznaczać swoich produktów zawierających mikroplastik, dlatego jedyne, co możemy zrobić, to samodzielnie sprawdzać ich składy i wybierać produkty wolne od sztucznych substancji. Tropiąc mikroplastik we własnych kosmetykach, powinniśmy szukać takich nazw, jak m.in.:

• Polietylen (polyethylene) – znajduje się w peelingach, pastach do zębów, odżywkach do włosów i żelach pod prysznic;
• Polipropylen (polypropylene) – jw.
• Politereftalan etylenu (polyethylene, terephthalate) – występujący przede wszystkim w lakierach do paznokci;
• Poliester (polyester) – będący składnikiem odżywek do włosów, kosmetyków kolorowych, emulsji i produktów do stylizacji włosów;
• Poliamid (nylon) – stosowany do produkcji podkładów do twarzy, pomadek itp.;
• Poliuretan (polyurethane) i poliimid (polyimide) – znajdziemy je w produktach do stylizacji włosów
• Kopolimery akrylowe (acrylates copolymer, acrylates crosspolymer, allyl methacrylates) – obecne m.in. w produktach do włosów, tuszach do rzęs, lakierach do paznokci
• Kopolimer chlorku (polyquaternium) – stosowany m.in. w produktach do golenia, mydłach, żelach do kąpieli4.

Skąd tyle mikroplastiku w środowisku? Jak zmniejszyć jego wytwarzanie?

Mikroplastik trafia do środowiska głównie poprzez kanalizację, gdy spłukujemy go razem z resztkami kosmetyków, ale nie tylko. Jest niezwykle lekki, dlatego może się przenosić razem z wiatrem i deszczem, a gdy w wodzie lub pożywieniu dostaje się do organizmów żywych, przenosi się również z ich pomocą, chociażby z organizmów ryb czy wodnych owadów do organizmów zjadających je ptaków. Według badań ptaki żywiące się owadami rzecznymi zjadają średnio nawet 200 kawałków mikroplastiku dziennie5.

Na obecność mikroplastiku w środowisku mają wpływ takie zjawiska, jak nieoczyszczanie ścieków (lub nieodpowiednie oczyszczanie). Badacze z WHO twierdzą, że zaawansowana filtracja mogłaby pozwolić na usunięcie 90% cząsteczek mikroplastiku z wody6.

Sytuacji nie pomaga fakt, że z roku na rok zużycie kosmetyków rośnie. Używamy coraz więcej specyfików, które pomagają dbać o ciało i na dłużej zachować młodość. Bardzo ważna jest dla nas również higiena, co przekłada się na wysokie zużycie kosmetyków myjących i czyszczących.

Chociaż zanieczyszczenie środowiska plastikiem jest ogromnym problemem, nie wydaje się możliwe całkowite wyeliminowanie go z naszego życia. Nie jesteśmy jednak zupełnie bezradni – zastąpienie kosmetyków z mikroplastikiem produktami naturalnymi może znacząco spowolnić uwalnianie cząsteczek mikroplastiku do środowiska. Ważne jest również sięganie po produkty marek deklarujących troskę o środowisko. Oczywiście sama deklaracja nie wystarczy – warto wówczas przyjrzeć się, w czym się owa troska przejawia.

tołpa pure trends – pielęgnacja skóry i dbałość o planetę

U podstaw DNA marki tołpa od zawsze leżały czyste receptury. Tołpa pure trends to linia szczególnie skierowana do osób, dla których ważna jest nie tylko jakość produktu, ale i jego ekologiczność. Produkty tołpa pure trends składają się w minimum 95% ze składników naturalnych i nie zawierają SLS-ów, parabenów, silikonów, oleju parafinowego ani sztucznych barwników. Dodatkowo opakowania są ekologiczne:

• plastikowa butelka pochodzi w 100% z recyklingu;
• kartoniki makulaturowe również pochodzą w 100% z recyklingu i mają prostą konstrukcję – bez niepotrzebnych wypełniaczy;
• zrezygnowano z ulotki (na rzecz nadruku wewnątrz kartonika);
• zrezygnowano z użycia celofanu;
• opakowania są transparentne, bo takie łatwiej jest recyklingować;
• opakowania mają mniejszą gramaturę (słoiczki są lżejsze nawet o 47% w porównaniu z konkurencją);
• etykiety wytwarzane są z biomateriału z certyfikatem „I AM GREEN”. Produkowanie ich z trzciny cukrowej generuje dwukrotnie mniejszy ślad węglowy niż produkowanie tradycyjnych etykiet.

Kosmetyki tołpa pure trends mają wegańskie receptury i nie są testowane na zwierzętach. Ważne jest szczególnie to, że skład poszczególnych kosmetyków jest objaśniany na opakowaniach. Można z nich dowiedzieć się, które składniki są naturalne, a które syntetyczne. Proste, naturalne składy i eco design opakowań sprawiają, że marka tołpa promuje społeczną odpowiedzialność za planetę, zwiększając świadomość ekologiczną i zmniejszając szkodliwy wpływ stosowania kosmetyków na środowisko.

Infografika: Jak zmniejszyć kumulowanie się mikroplastiku w środowisku?

Jak mikroplastik wpływa na nasze zdrowie?

Wiemy już, że plastik dostaje się do naszych organizmów na wiele sposobów, i że – przynajmniej na razie – nie możemy całkiem temu zapobiec. Jaki to może mieć wpływ na nasze zdrowie? Czy powinniśmy panikować?

Jeszcze w sierpniu 2019 r. naukowcy uspokajali – ówczesne badania nie wykazały, aby mikrocząsteczki plastiku miały szkodliwe działanie na nasz organizm. A dokładniej – ustalono, że najprawdopodobniej nie zatruwają nas chemicznie, nie są dla nas również groźne jako ewentualne nośniki szkodliwych mikroorganizmów. Być może jednak mogą mieć wpływ na nasze zdrowie, uszkadzając komórki naszego ciała fizycznie. Chociaż cząsteczki większe niż 150 mikrometrów nie są wchłaniane, a mniejsze – jedynie w niewielkim stopniu, już jesienią 2019 r. naukowcy w kolejnych badaniach8 wykazali, że cząsteczki mikroplastiku uszkadzają nasze komórki układu odpornościowego.

Nie jest to zatem moment, w którym możemy odetchnąć z ulgą i uznać, że problem mikroplastiku nie dotyczy naszego zdrowia. Wprost przeciwnie – temat ten wciąż wymaga dalszych badań, bo na wiele pytań nie ma jeszcze konkretnych czy wiarygodnych odpowiedzi. Sporo jednak wskazuje na to, że mikroplastik nie jest nam obojętny i w przyszłości może okazać się poważniejszym problemem, niż obecnie sądzimy.

Jak mikroplastik wpływa na środowisko?

Mikroplastik jest szczególnym zagrożeniem dla organizmów żyjących w oceanach. Najnowsze badania ujawniają, że prawdopodobnie dotychczas liczba cząsteczek mikroplastiku w oceanach była w znacznym stopniu niedoszacowana – może ich być nawet dwukrotnie więcej, niż sądzono. Okazało się to, gdy wodę przefiltrowano przez filtry wychwytujące mniejsze niż dotychczas cząsteczki. To sugeruje, że być może, jeśli spróbowalibyśmy do tych statystyk dodać jeszcze mniejsze cząsteczki mikroplastiku, ta liczba ponownie znacząco by wzrosła.

Czemu mikroplastik w oceanach jest tak dużym problemem? Zanieczyszczenia takie upośledzają życie morskich organizmów, m.in. powodując problemy z płodnością. Tymczasem przypuszcza się, że ilość mikroplastiku może obecnie przekraczać ilość planktonu stanowiącego podstawę morskiego łańcucha pokarmowego.

Oprócz tego naukowcy przypuszczają, że długotrwałe narażenie na kontakt z mikroplastikiem może okazać się toksyczne dla organizmów żywych (również ludzi), powodować stany zapalne, stres oksydacyjny, a nawet zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworu9.

z czułością dla skóry

w tołpa pure trends wykorzystujemy potencjał naturalnych składników aktywnych, by starannie i skutecznie dbać o skórę na każdym etapie pielęgnacji.

Postawiliśmy na składniki, które są nie tylko doceniane od bardzo dawna w kosmetologii czy w ajurwedzie, ale również przez specjalistów od zdrowego odżywiania. Wiemy, że pozwolą osiągnąć w pielęgnacji doskonałe i trwałe efekty. A czyste, przebadane alergologicznie receptury gwarantują bezpieczeństwo nawet dla bardzo wrażliwej skóry. Bo najlepszy trend w pielęgnacji to natychmiastowo widoczny efekt i przyjemność stosowania podczas każdego kroku naszego pielęgnacyjnego rytuału.
orient

orient

Centella Asiatica + lotos

Centella Asiatica  + lotos
Łagodzi podrażnienia i koi, działa regenerująco i przeciwstarzeniowo. Dodatkowo silnie nawilża i poprawia koloryt skóry.
super seeds

super seeds

dynia + sezam

Dynia + sezam
Doskonałe spłycą zmarszczki i poprawią elastyczność skóry, chroniąc ją przed starzeniem. Jednocześnie skóra będzie silnie nawilżona, ukojona, a nadwrażliwość ograniczona.
super fruits

super fruits

borówka+acerola

borówka + acerola
Borówka i acerola to silne antyoksydanty. Neutralizują wolne rodniki, jednocześnie nawilżając i wygładzając skórę, przywracając jej elastyczność i zdrowy koloryt.

z troską o Planetę

troszczysz się o zdrowy i zadbany wygląd Twojej skóry. A co z troską o wygląd naszej Planety? Linię kosmetyków tołpa. pure trends stworzyliśmy dla osób, którym zależy nie tylko na swoim naturalnym pięknie, ale także na rozsądnym i zrównoważonym rozwoju naszej planety. Te kosmetyki możemy więc polecić z czystym sumieniem. Dlaczego?
min. 95% składników pochodzenia naturalnego

min. 95% składników pochodzenia naturalnego

bez parabenów, SLS-ów, silikonów, sztucznych barwników

przyjazne dla wegan

przyjazne dla wegan

nasze kosmetyki nie zawierają składników pochodzenia zwierzęcego

nie testowane na zwierzętach

nie testowane na zwierzętach

żadne zwierzaki nie cierpiały przy ich powstawaniu

niebarwione opakowania pochodzące z recyklingu

niebarwione opakowania pochodzące z recyklingu

słoik, butelka z odnawialnych materiałów, karton z makulatury

lżejsze zamknięcia tubek

lżejsze zamknięcia tubek

2 produkty lżejsze aż o 33% od standardowych

materiał etykiety z trzciny cukrowej

materiał etykiety z trzciny cukrowej

95% z etanolu z trzciny cukrowej z certyfikatem „I AM GREEN”.

małe wielkie zmiany

uważamy, że z dbaniem o środowisko jest jak z pielęgnacją. Codzienne, drobne, ale przemyślane czynności dają duży efekt. Nasz ślad ekologiczny, czyli wpływ jaki wywieramy na środowisko naturalne jest coraz większy. Dokonując pewnych niewielkich zmian w codziennym życiu możemy przyczynić się do wielkich rzeczy. Wspólnie. Dla środowiska.

kosmetyki tołpa®️ pure trends możesz kupić w drogeriach Rossmann, lub nie wychodząc z domu na stronie rossmann.pl oraz na tolpa.pl